Trường Mầm non An Dương

TRƯỜNG MẦM NON AN DƯƠNG

  • Thư viện
    • Tiếng Việt
    • English
    • 中文
    • Français
    • 日本語
    • 한국어
    • Español
    • Русский
    • Deutsch
    • ไทย
    • ລາວ
    • हिन्दी
    • Português

    Ứng dụng phương pháp STEAM trong tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

    21/3/2023, 15:57
    Lượt đọc : 53.652
    Chia sẻ tin bài

    Trên thực tế khi tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình, rào cản lớn nhất trong các phương pháp giáo dục truyền thống là sự tách rời giữa các lĩnh vực quan trọng: khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học. Khi được tiếp cận với phương pháp giáo dục STEAM chúng tôi nhận thấy rằng giáo dục STEAM về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kĩ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kĩ thuật, nghệ thuật và toán học. Các kiến thức và kĩ năng này phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp trẻ không chỉ hiểu biết về nguyên lí mà còn có thể thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày. Đây chính là phương pháp giáo dục đáp ứng đủ những mong muốn, nhu cầu để chúng tôi tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi có tính tích hợp, lồng ghép nhiều kiến thức, lĩnh vực cùng một lúc với nhau chứ không đơn thuần là một hoạt động tạo hình thiên về lĩnh vực nghệ thuật.

    1. Mô tả giải pháp đã biết

      Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động vô cùng hấp dẫn đối với trẻ mẫu giáo. Nó giúp trẻ tìm hiểu thêm và khám phá một cách sinh động những gì mà trẻ nhìn thấy trong thế giới xung quanh. Mỗi trẻ em đều có tâm hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh – nơi chứa đựng bao điều mới lạ, hấp dẫn. Trẻ dễ bị lôi cuốn bởi những cảnh vật có nhiều màu sắc hay một bức tranh sống động. Ngoài ra, hoạt động tạo hình giúp cho trẻ phát triển và tìm hiểu các đối tượng được miêu tả để có được sự hiểu biết và hình dung về các đối tượng nhằm phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ. Là một hoạt động nghệ thuật nhằm phát triển khả năng thẩm mỹ cho trẻ. Kĩ năng quan sát, trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo của trẻ, giúp trẻ thể hiện được tình cảm, cảm xúc của mình về vẻ đẹp trong thế giới xung quanh, đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị những kĩ năng, kĩ xảo để trẻ thực hiện tốt các hoạt động khác. Bởi vì thông qua hoạt động tạo hình, trẻ rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay, rèn thói quen làm việc có mục đích. Hơn nữa còn giúp trẻ hình thành lòng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và yêu nghệ thuật. Đặc biệt, hoạt động tạo hình ngoài chức năng nổi trội nhất là phát triển thẩm mĩ thì cũng góp phần vào sự phát triển toàn diện nhận thức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hình thức tích hợp các môn học như toán học bằng việc trẻ so sánh, tính toán kích thước, tỉ lệ các đối tượng miêu tả hay tích hợp với kĩ thuật bằng việc các trẻ đo đạc, lắp ghép các chi tiết... Vì vậy, hoạt động tạo hình là bộ môn không thể thiếu được trong bất kỳ một trường mầm non nào.

      Việc sử dụng phương pháp dạy học mới để đào tạo ra những con người đầy sáng tạo và có tư duy phản biện, đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở các bậc học nói chung và bậc học mầm non nói riêng là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Một trong những mô hình giáo dục hiện đại nhằm hiện thực hóa mục đích đào tạo ra thế hệ trẻ có đủ trí tuệ và sự nhạy cảm thời đại để thích ứng và phát triển, đang có sức lan tỏa và ảnh hưởng rộng khắp thế giới đó chính là giáo dục STEAM. STEAM là phương pháp học tập chủ yếu dựa trên thực hành và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, do đó, trẻ 4-5 tuổi khi được tiếp cận với phương pháp giáo dục này sẽ có những ưu thế nổi bật như: kiến thức khoa học, kĩ thuật, công nghệ và toán học chắc chắn, khả năng sáng tạo, tư duy logic, hiệu suất học tập, làm việc vượt trội và có cơ hội phát triển các kĩ năng mềm toàn diện hơn. STEAM sẽ hướng dẫn và dạy trẻ cách suy nghĩ khoa học, thúc đẩy một cách tự nhiên để trẻ khám phá toán học, khoa học và các khái niệm trẻ gặp trong cuộc sống hàng ngày. STEAM là từ viết tắt với sự kết hợp giữa STEM và Art (Nghệ thuật sáng tạo). STEAM là phương pháp giáo dục đặc biệt tích hợp các yếu tố về Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kĩ thuật), Art (Nghệ thuật) và Math (Toán học) nhằm giúp trẻ mầm non tiếp thu kiến thức từ hoạt động khoa học và nghệ thuật, hướng tới xây dựng cho trẻ các kỹ năng được kết hợp hài hòa từ kiến thức của các bộ môn nói trên để sử dụng khi làm việc trong thế giới công nghệ ngày nay. Phương pháp mang đến cho trẻ những trải nghiệm thực tế, trẻ được thực hành, thực nghiệm và được sáng tạo thực sự có ý nghĩa. Việc dạy và học STEAM tăng tính hấp dẫn với trẻ, giúp trẻ hiểu sâu hơn vấn đề và hơn nữa giúp trẻ liên hệ với những gì đã học được.

      Cách tiếp cận dạy học theo phương pháp STEAM chắc chắn không phải là nhiệm vụ dễ dàng nhưng những lợi ích mà STEAM mang lại cho trẻ nhỏ và trường học thì rất lớn. Trường học sẽ không chỉ là nơi để giảng dạy lý thuyết mà ở nơi đó những đứa trẻ được trải nghiệm những kiến thức thực tiễn vừa lớn khôn, trưởng thành, “chơi thông minh và học vui vẻ”. Là một giáo viên đứng lớp, hàng ngày được tiếp xúc gần gũi với trẻ, hiểu được mức độ nhận thức của trẻ, tôi nhận thấy việc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi theo chương trình giáo dục mầm non đã được các giáo viên chú trọng song bên cạnh đó vẫn còn những hạn chế, những tồn tại cần được khắc phục. Khi tham gia hoạt động tạo hình trẻ đa phần chỉ được thực hiện các hoạt động vẽ, xé dán, nặn. Việc tổ chức hoạt động tạo hình của giáo viên còn đơn giản, mang nặng tính áp đặt, chưa thực sự giúp trẻ phát triển toàn diện. Qua quá trình dạy trẻ bản thân chúng tôi luôn mong muốn được áp dụng phương pháp học tập này cho học sinh của mình để trẻ sáng tạo hơn, chủ động hơn, để các con tìm ra những nguyên lý khoa học ngay trong những hoạt động đơn giản. Với mong muốn như trên, chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài “Ứng dụng phương pháp STEAM trong tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi”.

    2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến

    Với kinh nghiệm và sự nhiệt tình tích cực trau dồi kiến thức, học hỏi qua sách vở, đồng nghiệp, qua các lớp bồi dưỡng đào tạo, chúng tôi đã hiểu rõ tầm quan trọng của việc phát huy tính tích cực chủ động của trẻ ở hoạt động tạo hình. Chính vì vậy chúng tôi luôn ấp ủ trong lòng mong muốn tổ chức những giờ hoạt động tạo hình sáng tạo, hấp dẫn phù hợp với lứa tuổi của trẻ để trẻ được phát huy tính tích cực chủ động khi tham gia hoạt giờ học tạo hình. Nhưng trên thực tế khi tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình, rào cản lớn nhất trong các phương pháp giáo dục truyền thống là sự tách rời giữa các lĩnh vực quan trọng: khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học. Khi được tiếp cận với phương pháp giáo dục STEAM chúng tôi nhận thấy rằng giáo dục STEAM về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kĩ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kĩ thuật, nghệ thuật và toán học. Các kiến thức và kĩ năng này phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp trẻ không chỉ hiểu biết về nguyên lí mà còn có thể thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày. Đây chính là phương pháp giáo dục đáp ứng đủ những mong muốn, nhu cầu để chúng tôi tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi có tính tích hợp, lồng ghép nhiều kiến thức, lĩnh vực cùng một lúc với nhau chứ không đơn thuần là một hoạt động tạo hình thiên về lĩnh vực nghệ thuật.

    Để thực hiện tốt việc ứng dụng phương pháp steam trong việc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ, chúng tôi mạnh dạn đưa ra 1 số biện pháp sau:

    1. Nội dung giải pháp đề xuất

    Biện pháp 1:Nghiên cứu tài liệu, xây dựng kế hoạch.

    Từ những thực tiễn trên, bản thân chúng tôi luôn suy nghĩ tìm tòi, nghiên cứu, tham khảo tài liệu để tìm ra những nội dung hoạt động tạo hình có ứng dụng phương pháp giáo dục steam cho trẻ. Trước tiên tôi phải nghiên cứu chương trình, cập nhật thông tin từ chuyên đề, trên mạng Internet, tự bồi dưỡng chuyên môn, tìm hiểu một số kiến thức về steam, về các hoạt động cho trẻ có thể áp dụng được phương pháp steam. Từ đó, trên cơ sở những định hướng, gợi ý về nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức học tập của tài liệu, kết hợp với chương trình giáo dục hiện hành chúng tôi đã có thể xây dựng kế hoạch giáo dục cụ thể nhằm thực hiện được yêu cầu có ứng dụng phương pháp steam trong hoạt động tạo hình.

    Qua nghiên cứu thực tế trên trẻ, điều kiện tại địa phương nơi tôi công tác, đặc điểm và ý nghĩa của hoạt động tạo hình tôi đã đưa vào kế hoạch năm học theo các chủ đề , được triển khai thông qua việc áp dụng phương pháp giáo dục STEAM.

     

    STT

    Chủ đề thực hiện

    Nội dung tổ chức hoạt động tạo hình

    1

    Trường mầm non

    - Làm bập bênh

    - bảng tên lớp

    - Làm đèn lồng

    2

    Bé và an toàn

    - Làm khẩu trang

    - bánh tặng bạn

    - xe chữa cháy

    - vật cản tiếng ồn

    3

    Gia đình và cô giáo

    - Làm điện thoại

    - Ngôi nhà thân yêu.

    - Váy tặng mẹ.

    - Bưu thiếp và những lời chúc

    4

    Giao thông

    - ô tô xinh

    - Đèn giao thông

    - Những chiếc dù thoát hiểm

    5

    Nghề nghiệp

    - Đồ dùng xây dựng

    - Vẽ tranh sáng tạo

    - Món quà tặng chú bộ đội

    - Trang trí noel.

    6

    Tết- mùa xuân

    - Rực rỡ sắc xuân

    - Trang trí tết

    - Tạo cây từ hạt

    7

    Thực vật

    - Cây ăn quả

    - Muôn sắc hoa tươi

    - tạo hình rau củ quả.

    8

    Thế giới động vật

     

     

    - Ngày 8/3

    - Nhà của thú cưng

    - Vật cản tiếng ồn

    - Con vật từ lá cây

    - bó hoa xinh

     

    9

    Nước và hiện tượng tự nhiên

    - Chế tạo bè, phao bơi.

    - Tranh mưa từ đất sét

    - Chiếc dù kì diệu.

    10

    Bảo vệ môi trường

    - làm chuông gió

    - Làm thùng rác mini

    11

    Quê hương- Bác Hồ

    - Làm diều

    - Món quà tặng Bác.

    Biện pháp 2: Sưu tầm, khai thác, lựa chọn các nguyên vật liệu đa dạng.

    Những nguyên vật liệu nào có thể sử dụng trong hoạt động tạo hình cho trẻ? Như trước đây mọi hoạt động tạo hình của trẻ đều dựa trên các nguyên vật liệu: Giấy màu, đất nặn, keo, màu sáp, màu nước…Còn với Steam là phương pháp tư duy, kích thích sự chế tạo, sáng tạo của trẻ vì thế những nguyên vật liệu nào để trẻ có thể dùng  thay thế, làm ra những sản phẩm có thể hoạt động thì trẻ đều sử dụng được trong hoạt động tạo hình. Bởi sự mới mẻ đó chính là cảm hứng kích thích sự chế tạo, sáng tạo của trẻ. 

    Để thực hiện hoạt động tạo hình đạt hiệu quả, chúng tôi tiến hành sưu tầm và tích trữ thành kho nguyên vật liệu. Chúng ta có thể sưu tầm, tận dụng các nguyên vật liệu tái chế sẵn có, dễ tìm ở địa phương, rẻ tiền và gần gũi với trẻ như: Sách báo cũ, len, vải vụn, vỏ chai lọ, ống hút, nắp chai, nút áo….ngoài ra còn có các nguyên vật liệu có sẵn trong thiên nhiên như: vỏ sò, vỏ ốc, lá, cành cây, sỏi, đá, cát, rơm, rạ, thóc, rau, củ, quả, hạt…

           Tuy nhiên, khi sưu tầm nguyên vật liệu cho trẻ sử dụng làm đồ chơi phải được vệ sinh sạch sẽ khô ráo, đảm bảo tính an toàn (không độc, không nhọn, không có cạnh sắc), dễ cầm (kích cỡ phù hợp với tay trẻ), dễ bảo quản và cất giữ, dễ phục hồi hoặc sửa chữa vì khi chơi, trẻ tiếp xúc trực tiếp với chúng. Các nguyên vật liệu có màu sắc đa dạng, đa công dụng để kích thích sự hứng thú, tích cực sáng tạo của trẻ trong quá trình hoạt động.

    Sau khi đã sư tầm và lựa chọn được các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động, tôi phân loại, sắp xếp vào các giá, các góc chơi. Các nguyên liệu được cho vào trong hộp, rổ và được đánh tên, nhãn mác, luôn để trong trạng thái mở để trẻ có thể được tiếp xúc thường xuyên.

    Biện pháp 3: Ứng dụng steam trong tổ chức hoạt động tạo hình

    1. Quy trình tổ chức hoạt động tạo hình theo phương pháp STEAM

      Giáo viên giúp trẻ nắm lấy STEAM bằng cách yêu cầu trẻ đưa ra các câu hỏi, chia sẻ trong sự phấn khích của trẻ và tạo cho trẻ nhiều cơ hội khám phá. Do đó, tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình theo phương pháp STEAM chính là cách giáo viên tổ chức hoạt động tạo hình có tính tích hợp, lồng ghép nhiều kiến thức, lĩnh vực cùng một lúc với nhau chứ không đơn thuần là một hoạt động tạo hình thiên về lĩnh vực nghệ thuật.

      Quy trình tổ chức hoạt động tạo hình theo phương pháp steam theo các bước:

      Bước 1: Tạo hứng thú, giới thiệu: Trong bước đầu này, cô giáo thu hút trẻ vào nội dung bài học hoặc hoạt động bằng cách khơi gợi sự quan tâm, hứng thú của trẻ. Tạo tình huống khơi gợi tính tò mò, khả năng khám phá, tìm tòi của trẻ, để trẻ thể hiện khả năng của bản thân. Bày tỏ cảm xúc phù hợp với tình huống.

      Bước 2: Hướng dẫn quan sát: Trẻ tự đưa ra giả định , phỏng đoán, tự kiểm chứng và tự đưa ra kết luận thông qua bắt tay vào làm thử nghiệm, tìm tòi , khám phá, từ đó tự có thêm những kiến thức, hiểu biết về chủ đề.

      Bước 3: Hướng dẫn thực hành: Trong bước này trẻ cùng đưa ra phương hướng, đưa ra mô hình, cách làm để tạo ra sản phẩm, trẻ phân công công việc trong nhóm.

      Bước 4: Thực hành: Dựa trên bản thiết kế của nhóm, trẻ thực hành, trải nghiệm tích cực hoạt động tạo ra sản phẩm.

      Bước 5: Tổ chức đánh giá.

    2. Ứng dụng trong tổ chức hoạt động tạo hình

    * Giáo dục STEAM dựa trên quan điểm lấy trẻ làm trung tâm

    Phương pháp dạy học STEAM theo quan điểm “lấy trẻ làm trung tâm”, phát huy tính tích cực của trẻ trong hoạt động. Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động.Trong quá trình tổ chức hoạt động, trẻ sẽ tự khám phá, tự chơi, tự học dưới sự quan sát của giáo viên trên tinh thần tôn trọng sự tự do của trẻ. Trẻ học theo hứng thú và sở thích của mình. Tức là, trẻ được tự do lựa chọn cách thức thực hiện, cách khám phá, tìm hiểu sự vật, hiện tượng, nguyên liệu học tập hay bất kì thứ gì trẻ sáng tạo ra. Ngoài ra, mỗi cá nhân trẻ sẽ luôn độc lập về nhận thức và tính cách. Giáo viên chỉ tham gia vào quá trình tìm hiểu của trẻ khi trẻ có những hành vi không phù hợp với chuẩn mực đạo đức. Hoạt động tạo hình là quá trình trẻ chơi sáng tạo với vô vàn nguyên vật liệu, điều này tạo cơ hội cho trẻ biết sử dụng phối hợp các nguyên liệu khi tạo ra các sản phẩm, đây là tiền đề để trẻ biết cách kết hợp các nguyên liệu bất kì mà trẻ thu lượm được khi tham gia hoạt động tạo hình.

    Lấy trẻ làm trung tâm là đặt đứa trẻ vào vị trí trung tâm của hoạt động giáo dục, các đề tài giáo viên lựa chọn đều dựa trên nhu cầu, hứng thú và năng lực riêng vừa là chủ thể vừa là mục đích của quá trình đó.

    - Vị trí của trẻ:

    + Trẻ được tham gia vào các hoạt động với cả lớp, trong nhóm nhỏ và cá nhân.

    + Trẻ được tự đề sướng hoạt động.

    +Trẻ được tự lựa chọn các hoạt động.

    +Trẻ được khuyến khích nói lên và chia sẻ ý tưởng của mình.

    - Vai trò của giáo viên trong giáo dục lấy trẻ làm trung tâm:

    + Tôn trọng trẻ:

    + Chấp nhận sự khác biệt, đa dạng, độc đáo của mỗi trẻ và gia đình.

    + Tin tưởng vào khả năng thành công của mỗi trẻ.

    + Mở rộng việc học cho mỗi cá nhân:

    + Tăng cường tiếp cận cá nhân, nhóm nhỏ khi hướng dẫn trẻ.

    +Xác định và đáp ứng sự hiểu biết, sở thích, ý tưởng, kĩ năng của từng trẻ.

    -Tạo cơ hội cho trẻ tích cực hoạt động:

    + Tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào hoạt động phù hợp với khả năng, nhu cầu và hứng thú cá nhân.

    + Sử dụng hiệu quả những cơ hội học bất chợt xảy ra trong các sự kiện và thói quen hàng ngày để hướng dẫn kĩ năng, kiến thức và thái độ cho trẻ.

    + Chuẩn bị môi trường và cung cấp đồ dùng, đồ chơi, học liệu theo trình tự nội dung và hoạt động.

    + Sử dụng ngôn ngữ phong phú, rõ ràng, đúng ngữ pháp, biểu cảm khi hướng dẫn trẻ.

    + Hướng dẫn trẻ hiểu được các mục đích của hoạt động giáo dục.

    + Hỗ trẻ trong quá trình hoạt động bằng cách khuyến khích, gợi mở.

    Ví dụ: Khi cho trẻ trang trí góc nhỏ dịp tết cổ truyền. Cô đưa ra nội dung hoạt động , trẻ nêu ý tưởng, cách tạo ra sản phẩm( làm dây pháo, làm tranh treo ngày tết, câu đối,…) Từ ý tưởng của trẻ, cô cung cấp nguyên vật liệu, trẻ chọn nguyên vật liệu làm ra sản phẩm của mình.

    * Chú trọng phương pháp thực hành – trải nghiệm.

    Giáo viên khuyến khích trẻ tham gia trải nghiệm thực tế, sau đó phản ánh, tổng kết lại để tăng cường hiểu biết, phát triển kĩ năng, định hình các giá trị sống và phát triển tiềm năng bản thân, tiến tới đóng góp tích cực cho cộng đồng và xã hội .

    Vòng tuần hoàn” Học tập trải nghiệm”

     

    - Trải nghiệm: Trẻ làm thực hiện một hoạt động tuân theo các hướng dẫn cơ bản về an toàn, tổ chức hoặc quy định về thời gian,trẻ làm trước khi được hướng dẫn cụ thể về cách làm.

    - Chia sẻ: Trẻ chia sẻ lại các kết quả, các chú ý và các điều quan sát cảm nhận được trong phần hoạt động đã thực hiện của mình. Trẻ học cách diễn đạt và mô tả lại rõ ràng nhất các kết quả của trải nghiệm và mối liên quan của chúng.

    - Phân tích: Trẻ cùng thảo

    Tin cùng chuyên mục

    Trường Mầm non An Dương

    Bản quyền thuộc Trường Mầm non An Dương
    Địa chỉ: Số 8 Phạm Huy Thông, Tôn Đức Thắng, Phường An Biên, Thành phố Hải Phòng

    Điện thoại: 02253858373    ***     Email: mamnonanduong@pgdlechan.edu.vn
    Chỉ đạo nội dung: Hiệu Trưởng: Dương Thị Hoàng Anh

     

    Tập đoàn công nghệ Quảng Ích

    Sơ đồ website